خوێندنەوەی کات

خوێندنەوەی کات، یەکێکە لەو بابەتانەی هێشتا یەکلا نەبووەتەوە. کاتژمێر، ئامێرەکەیە کە کاتی پێ دەپێورێت. زۆرێک لە نووسەران، بە ناچاری لەبەر نەبوونی وشەی گونجاو و بەکارنەھێنانی وشەی بێگانە، بۆ پێواندنی کاتەکەش بەکاری دەھێنن.  ئەم گرفتە لە زمانی عەرەبیشدا هەیە. بە ئامێرەکە و پێواندنی کاتیش هەر دەگوترێ: “الساعة”. نووسەرانی کوردیش لەو ڕوانگەیەی زمانێکی زەنگینی وەک عەرەرەبی پێی چارە نەبووە، دەڵێن ئاسایییە با ئێمەش بۆ هەردووکی هەر بنووسین: کاتژمێر.

پێشنیازی “دەمژمێر” یان هەر “کات” لای بەشێک لە نووسەران پەسەندن. نموونە:

ڕۆژی شەممە، دەمژمێر: 12ی نیوەڕۆ.

ڕۆژی هەینی، کات: 6ی ئێوارە.

بەکارهێنانی وشەی “کاژێر” کە کورتکراوەی “کات + ژمێر”ـە وەک چۆن لەمێژە کورد ئەو جۆرە کورتکردنەوانەی بەکار هێناوە: نەورۆز (نوێ ڕۆژ)، ڕۆڤین (ڕۆژی ئەڤین)، ڕۆئاوا، ڕۆژاوا (ڕۆژئاوا) ئاسایی دەبوو، ئەگەر خۆی وشەی “کاژێر” مانایەکی دیکە نەبەخشێت. کاژێر لە زمانی کوردیدا مانایەکی دیکەی هەیە. تا بە وشەیەکی داتاشراوی نوێ، وشەیەکی ڕەسەن نەکوژین، باشترە بەکاری نەهێنین.

بڵاوکراوە لێکچووەکان

  • هەموو خاڵبەندی بە كورتی

    زۆر به‌ ساده‌یی، خاڵبه‌ندی ڕازاندنه‌وه‌ و جوانکاریی نووسینه‌، به‌ڵام چ جوانکارییه‌ک، له‌و جۆره‌ نا ئه‌گه‌ر داشی نه‌نێیت، ڕسته‌که‌ت هه‌ر ده‌خوێندرێته‌وه‌،…

  • کاتێک “بە” دەچێتە سەر وشەیەک

    کاتێک “بە” دەچێتە سەر وشەیەک و دەبێتە ئاوەڵکاری ڕوونکردنەوە بۆ کارەکە، ئەوا بە وشەکەوە دەلکێت. وەک: بەدڵنیایی، بەتووڕەیی، بەخێرایی، بەشادی،…

  • چاوگ

    چاوگ، وشەیەکە بۆ دروستکردنی کار و ناو کە لە ڕستەدا کردەوەیەک پیشان دەدات، بەڵام ئەو کردەوەیە ناخرێتە پاڵ کەسێک یان…

  • ڕسته‌سازی

    ڕسته‌سازی، به‌شی دووه‌می ڕێزمانه‌ و یه‌کێکه‌ له‌ زانسته‌ فرەوانه‌کان له‌ هه‌موو زمانێکدا. له‌م به‌شه‌دا، تیشک ده‌خه‌مه‌ سه‌ر جۆره‌کانی ڕسته‌: ئامەد…

  • جێگۆڕكێ بە پیت لە وشەدا

    گۆڕینی ھیچ پیتێک و جێگرتنەوەی بە پیتێکی دیکە دروست نییە. وەک جێگۆڕکێ بە پیتەکانی “ح” و “ع” لە بەشێکی ڕۆژھەڵاتی…