جێگۆڕكێ بە پیت لە وشەدا

گۆڕینی ھیچ پیتێک و جێگرتنەوەی بە پیتێکی دیکە دروست نییە. وەک جێگۆڕکێ بە پیتەکانی “ح” و “ع” لە بەشێکی ڕۆژھەڵاتی کوردستان تا دەگاتە ھەولێر باوە. لە دەربڕینی ڕۆژانە یان بابەتێکی ئەدەبی کە زمانی خەڵکی ناوچەیەک لە زاری کارەکتەرێکەوە دەگوازێتەوە، ئاسایییە.

وەک: عەرەب و حەرەب، عومەر و حومەر، عاجییاوا، حەلی..

یان گۆڕینی پیتی “د” بۆ “و” لە ناوچەکانی سلێمانی و دەوروپشتی باوە.

وەک: ناوقەد و ناوقەو، مەحموود و مەحموو، ئەحمەو، محەمەو

ھەروەھا ھەندێک نموونەی دیکەی دەربڕینی سلێمانی وەک: ئەوەندە، دامێ، دەدەمێ… بوونەتە: ئەوەنگە، یامێ، ئەیەمێ

ئەگەر بگەڕێینەوە بۆ ڕیشەی وشەکان، بە دەگمەن وشەیەکمان هەبێت بە تێپەڕبوونی سەردەم گۆڕانکاری بەسەردا نەهاتبێت؛ بەشێکیشی بریتییە لە جێگۆڕکێی پیتەکان. ئێستە لە قۆناغێکداین کە بریتییە ئاکامی ئەو کارە مەزنانەی زمانزانانی گەورە و ئەکادیمیای کوردی بۆ زمانەکەمان/ شێوەزاری سۆرانی، کردوویانە، پێویستە هەموومان لەژێر ئەو ڕێچکە و قۆناغەدا بگیرسێینەوە، هیچ جێگۆڕکێیەکی پیتیش بەبێ بڕیاری کۆدەنگی، جێ نەکەینەوە.

بڵاوکراوە لێکچووەکان

  • کاتێک “بێ” لەگەڵ وشەیەکی دیکەدا دێت

    کاتێک “بێ” لەگەڵ وشەیەکی دیکەدا دێت، ئەگەر ناوێکت هه‌بوو و خاوەندارییەتییەکەی لێ سه‌ندرابێته‌وه‌، ئەوا پێوەی دەلکێت. وەک: بێکەس، بێباوک، بێبار،…

  • پیتی “د”ی سه‌ره‌تای کار

    گۆڕینی پیتی “د”ی سه‌ره‌تای کار بۆ “ئـ”، له‌لایه‌ن ئه‌کادیمیای کوردییه‌وه‌، به‌ ته‌واوی قەدەغە کراوە و ده‌ربڕینێکی ناوچه‌یییه‌. وەک: ئه‌مه‌وێ، ئه‌ڕوانم،…

  • چاوگ

    چاوگ، وشەیەکە بۆ دروستکردنی کار و ناو کە لە ڕستەدا کردەوەیەک پیشان دەدات، بەڵام ئەو کردەوەیە ناخرێتە پاڵ کەسێک یان…

  • ئاوه‌ڵکار

    ئاوه‌ڵکار (ئاوه‌ڵفرمان) به‌شێکی ئاخاوتنه‌، وه‌سفی کارێک له‌ ڕسته‌دا ده‌کات و کات، شوێن، چۆنییه‌تی، چه‌ندێتی و زۆر ڕوونکردنه‌وه‌ی تر ده‌ستنیشان ده‌کات….

  • ناساندن بە شوێن

    جۆرێک لە ناسناو لەناو کورددا، پێوەستە بە شوێنەوە، لەم کاتەدا پیتی “ی” پێوە دەلکێت.  وەک: ئه‌حمه‌د پێنجوێنی، کارزان هه‌ولێری، سه‌عدوون…

  • وشەی دەستپێک

    ھیچ وشەیەک لە زمانی کوردیدا بە بزوێن (ا، ـە، و، وو، ۆ، ی، ێ) دەست پێ ناکات. ئەو “و“ـەی لە…