خوێندنەوەی کات

خوێندنەوەی کات، یەکێکە لەو بابەتانەی هێشتا یەکلا نەبووەتەوە. کاتژمێر، ئامێرەکەیە کە کاتی پێ دەپێورێت. زۆرێک لە نووسەران، بە ناچاری لەبەر نەبوونی وشەی گونجاو و بەکارنەھێنانی وشەی بێگانە، بۆ پێواندنی کاتەکەش بەکاری دەھێنن.  ئەم گرفتە لە زمانی عەرەبیشدا هەیە. بە ئامێرەکە و پێواندنی کاتیش هەر دەگوترێ: “الساعة”. نووسەرانی کوردیش لەو ڕوانگەیەی زمانێکی زەنگینی وەک عەرەرەبی پێی چارە نەبووە، دەڵێن ئاسایییە با ئێمەش بۆ هەردووکی هەر بنووسین: کاتژمێر.

پێشنیازی “دەمژمێر” یان هەر “کات” لای بەشێک لە نووسەران پەسەندن. نموونە:

ڕۆژی شەممە، دەمژمێر: 12ی نیوەڕۆ.

ڕۆژی هەینی، کات: 6ی ئێوارە.

بەکارهێنانی وشەی “کاژێر” کە کورتکراوەی “کات + ژمێر”ـە وەک چۆن لەمێژە کورد ئەو جۆرە کورتکردنەوانەی بەکار هێناوە: نەورۆز (نوێ ڕۆژ)، ڕۆڤین (ڕۆژی ئەڤین)، ڕۆئاوا، ڕۆژاوا (ڕۆژئاوا) ئاسایی دەبوو، ئەگەر خۆی وشەی “کاژێر” مانایەکی دیکە نەبەخشێت. کاژێر لە زمانی کوردیدا مانایەکی دیکەی هەیە. تا بە وشەیەکی داتاشراوی نوێ، وشەیەکی ڕەسەن نەکوژین، باشترە بەکاری نەهێنین.

بڵاوکراوە لێکچووەکان

  • ڕسته‌سازی

    ڕسته‌سازی، به‌شی دووه‌می ڕێزمانه‌ و یه‌کێکه‌ له‌ زانسته‌ فرەوانه‌کان له‌ هه‌موو زمانێکدا. له‌م به‌شه‌دا، تیشک ده‌خه‌مه‌ سه‌ر جۆره‌کانی ڕسته‌: ئامەد…

  • پیتی “د”ی سه‌ره‌تای کار

    گۆڕینی پیتی “د”ی سه‌ره‌تای کار بۆ “ئـ”، له‌لایه‌ن ئه‌کادیمیای کوردییه‌وه‌، به‌ ته‌واوی قەدەغە کراوە و ده‌ربڕینێکی ناوچه‌یییه‌. وەک: ئه‌مه‌وێ، ئه‌ڕوانم،…

  • پێشگر، پاشگر و لێکدراو

    له‌ ڕێنووسی ئه‌لفوبێی ئارامیدا، به‌ ته‌واوی پێشگر، پاشگر و لێکدراو له‌گه‌ڵ ئه‌لفوبێی لاتینی جیاوازن‌ و جۆریشی زۆرن‌. ئه‌م به‌شه‌م بۆیه‌…

  • کاتێک “بە” دەچێتە سەر وشەیەک

    کاتێک “بە” دەچێتە سەر وشەیەک و دەبێتە ئاوەڵکاری ڕوونکردنەوە بۆ کارەکە، ئەوا بە وشەکەوە دەلکێت. وەک: بەدڵنیایی، بەتووڕەیی، بەخێرایی، بەشادی،…

  • ڕێزمان چییە؟

    لە قۆناغی بنەڕەتییەوە تا دوایین پۆلەکانی خوێندنگە لە باشووری کوردستاندا، ڕێزمان دەخوێندرێت و لەلایەن لێژنەیەکی پسپۆڕەوە ئامادە کراوە، بۆیە گرفتی…

  • پیت

    سەرەتا دەبێت ئەوە بزانین، جۆری ئەلفوبێی  ڕێنووس، پێوەندییەکی ڕاستەوخۆی بە ڕێزمان و زمانەکەوە نییە و دەکرێت بە ھەر جۆرە ئەلفوبێیەک،…