قرتاندنی پیت

قرتاندنی پیت لە زمانی کوردیدا (لە کاتی دەربڕیندا) هەر لە کۆنەوە کورد بۆ خێراگۆیی، بەپێی دەڤەرە جیاوازەکان بەکاری هێناون و بەشێکن لە جوانکاریی زمان. لە نووسیندا، بۆ ئەوەی زمانێکی ستاندارد دروست ببێت، پسپۆڕان پێیان باشترە خۆمان لەو قرتاندنی پیتانە ڕزگار بکەین. ئەمانەی خوارەوە باوترین نموونەکانن:

  • پیتی “ت”ـی کۆتاییی کار، باشترە هەردەم بنووسرێن؛ خۆ ئەگەر نەشنووسرێن، نابێتە هەڵە.

بۆ نموونه‌: ده‌چێت: ده‌چێ، ده‌ڕوات: ده‌ڕوا، ده‌کات: ده‌کا

  • ھەر وشەیەک کە بە  “ێک” کۆتایی بێت، ئەگەر پیتی “ک” نەنووسین و ماناکەشی نەگۆڕی، هەڵەش نەبێت، ڕاستتر ئەوەیە کە بنووسرێن. وا خۆت فێر بکە، هەرگیز نەیانقرتێنیت.

وەک: کاتێک: کاتێ، بڕێک: بڕێ، چاوێک: چاوێ

  • قرتاندنی پیتی “ئـ” لە زمانی كوردیدا ڕیشەیەكی درێژی هەیە. وەک چۆن دەنووسین: ترشاو (ترش+ئاو)، کوڵاو (کوڵ+ ئاو)، باراش (بار+ ئاش)… بەو شێوەیە جوانترە بنووسین: ڕۆژاوا، خۆراوا، کاراسانی، ماڵاوایی… لەجێی: ڕۆژئاوا، خۆرئاوا، کارئاسانی، ماڵئاوایی
  • کاتێک “لە” بە “ئەوێ، ئێرە” دەلکێندرێت، “ئە، ـەئـ” دەقرتێندرین:

لە ئەوێ – ئە = لەوێ.

لە ئێرە – ـەئـ = لێرە.

بڵاوکراوە لێکچووەکان

  • پیتی “د”ی سه‌ره‌تای کار

    گۆڕینی پیتی “د”ی سه‌ره‌تای کار بۆ “ئـ”، له‌لایه‌ن ئه‌کادیمیای کوردییه‌وه‌، به‌ ته‌واوی قەدەغە کراوە و ده‌ربڕینێکی ناوچه‌یییه‌. وەک: ئه‌مه‌وێ، ئه‌ڕوانم،…

  • کاتێک “بێ” لەگەڵ وشەیەکی دیکەدا دێت

    کاتێک “بێ” لەگەڵ وشەیەکی دیکەدا دێت، ئەگەر ناوێکت هه‌بوو و خاوەندارییەتییەکەی لێ سه‌ندرابێته‌وه‌، ئەوا پێوەی دەلکێت. وەک: بێکەس، بێباوک، بێبار،…

  • مەنووسە، بنووسە

    –        “به‌روار” هه‌ڵه‌یه‌، “مێژوو” ڕاسته‌. په‌رله‌مانی کوردستان کردوویه‌تی به‌ “ڕێکه‌وت”، مێژوو له‌ویش ڕاستتره‌. –        “کێبڕکێ“، هه‌ڵه‌یه‌، “کێبه‌رکێ” ڕاسته‌. واته‌ کێ…

  • کار

    کار (کردار، فرمان) بەشێکە لە بەشەکانی ئاخاوتن، ڕوودان و کاتی تێدایە. شتێک ڕووی دابێت و کاتەکەشی ڕوون بێت، ڕابردووە یان…

  • جێگۆڕكێ بە پیت لە وشەدا

    گۆڕینی ھیچ پیتێک و جێگرتنەوەی بە پیتێکی دیکە دروست نییە. وەک جێگۆڕکێ بە پیتەکانی “ح” و “ع” لە بەشێکی ڕۆژھەڵاتی…

  • پێشگر، پاشگر و لێکدراو

    له‌ ڕێنووسی ئه‌لفوبێی ئارامیدا، به‌ ته‌واوی پێشگر، پاشگر و لێکدراو له‌گه‌ڵ ئه‌لفوبێی لاتینی جیاوازن‌ و جۆریشی زۆرن‌. ئه‌م به‌شه‌م بۆیه‌…