قرتاندنی پیت

قرتاندنی پیت لە زمانی کوردیدا (لە کاتی دەربڕیندا) هەر لە کۆنەوە کورد بۆ خێراگۆیی، بەپێی دەڤەرە جیاوازەکان بەکاری هێناون و بەشێکن لە جوانکاریی زمان. لە نووسیندا، بۆ ئەوەی زمانێکی ستاندارد دروست ببێت، پسپۆڕان پێیان باشترە خۆمان لەو قرتاندنی پیتانە ڕزگار بکەین. ئەمانەی خوارەوە باوترین نموونەکانن:

  • پیتی “ت”ـی کۆتاییی کار، باشترە هەردەم بنووسرێن؛ خۆ ئەگەر نەشنووسرێن، نابێتە هەڵە.

بۆ نموونه‌: ده‌چێت: ده‌چێ، ده‌ڕوات: ده‌ڕوا، ده‌کات: ده‌کا

  • ھەر وشەیەک کە بە  “ێک” کۆتایی بێت، ئەگەر پیتی “ک” نەنووسین و ماناکەشی نەگۆڕی، هەڵەش نەبێت، ڕاستتر ئەوەیە کە بنووسرێن. وا خۆت فێر بکە، هەرگیز نەیانقرتێنیت.

وەک: کاتێک: کاتێ، بڕێک: بڕێ، چاوێک: چاوێ

  • قرتاندنی پیتی “ئـ” لە زمانی كوردیدا ڕیشەیەكی درێژی هەیە. وەک چۆن دەنووسین: ترشاو (ترش+ئاو)، کوڵاو (کوڵ+ ئاو)، باراش (بار+ ئاش)… بەو شێوەیە جوانترە بنووسین: ڕۆژاوا، خۆراوا، کاراسانی، ماڵاوایی… لەجێی: ڕۆژئاوا، خۆرئاوا، کارئاسانی، ماڵئاوایی
  • کاتێک “لە” بە “ئەوێ، ئێرە” دەلکێندرێت، “ئە، ـەئـ” دەقرتێندرین:

لە ئەوێ – ئە = لەوێ.

لە ئێرە – ـەئـ = لێرە.

بڵاوکراوە لێکچووەکان

  • جێگۆڕكێ بە پیت لە وشەدا

    گۆڕینی ھیچ پیتێک و جێگرتنەوەی بە پیتێکی دیکە دروست نییە. وەک جێگۆڕکێ بە پیتەکانی “ح” و “ع” لە بەشێکی ڕۆژھەڵاتی…

  • ڕ یان ر

    “ڕ” و “ر” لە زمانی کوردیدا دوو پیتی جیاوازن. جوانیی ئەلفوبێی ئارامی لەوەدایە، ھەرچی دەنووسین، ئەوە دەخوێنینەوە، بۆیە ھەڵەیە، کاتێک…

  • کار

    کار (کردار، فرمان) بەشێکە لە بەشەکانی ئاخاوتن، ڕوودان و کاتی تێدایە. شتێک ڕووی دابێت و کاتەکەشی ڕوون بێت، ڕابردووە یان…

  • جووتەوشەی لێکدراو

    جووتەوشەی لێکدراو، یەکێکە لە تایبەتمەندییە جوانەکانی زمانی کوردی کە بە دەگمەن زمانی دیکە بەو شێوەیە بتوانێت دوو یان چەند وشەیەک…

  • وشەی دەستپێک

    ھیچ وشەیەک لە زمانی کوردیدا بە بزوێن (ا، ـە، و، وو، ۆ، ی، ێ) دەست پێ ناکات. ئەو “و“ـەی لە…

  • مەنووسە، بنووسە

    –        “به‌روار” هه‌ڵه‌یه‌، “مێژوو” ڕاسته‌. په‌رله‌مانی کوردستان کردوویه‌تی به‌ “ڕێکه‌وت”، مێژوو له‌ویش ڕاستتره‌. –        “کێبڕکێ“، هه‌ڵه‌یه‌، “کێبه‌رکێ” ڕاسته‌. واته‌ کێ…